Kiedy zaczyna się wiosna
21 marca to pierwszy dzień wiosny kalendarzowej. Wiosna astronomiczna zaczyna się w momencie, gdy Słońce "przekracza" równik (ang: Equinox - równonoc wiosenna) ma to miejsce w dniu 20 lub 21 marca (szczegóły - patrz tekst i tabelka poniżej).W 2026 roku astronomiczna wiosna rozpoczyna się w dniu 20 marca punktualnie o godzinie 14:46 czasu UTC, a więc w Polsce zaczyna się też 20 marca, ale o godzinę później, czyli o 15:46 CET.
| Dzień i godzina UTC równonocy i przesileń. Aby otrzymać czas polski należy dodać 1 godzinę (czas zimowy) do czasu równonocy wiosennej (marzec) i przesilenia zimowego (grudzień) i 2 godziny (czas letni) do godziny przesilenia letniego (czerwiec) i równonocy jesiennej (wrzesień) | ||||||||
| Równonoc | Przesilenie | Równonoc | Przesilenie | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Marzec | Czerwiec | Wrzesień | Grudzień | |||||
| 2010 | 20 | 17:32 | 21 | 11:28 | 23 | 03:09 | 21 | 23:38 |
| 2011 | 20 | 23:21 | 21 | 17:16 | 23 | 09:04 | 22 | 05:30 |
| 2012 | 20 | 05:14 | 20 | 23:09 | 22 | 14:49 | 21 | 11:12 |
| 2013 | 20 | 11:02 | 21 | 05:04 | 22 | 20:44 | 21 | 17:11 |
| 2014 | 20 | 16:57 | 21 | 10:51 | 23 | 02:29 | 21 | 23:03 |
| 2015 | 20 | 22:45 | 21 | 16:38 | 23 | 08:21 | 22 | 04:48 |
| 2016 | 20 | 04:30 | 20 | 22:34 | 22 | 14:21 | 21 | 10:44 |
| 2017 | 20 | 10:28 | 21 | 04:24 | 22 | 20:02 | 21 | 16:28 |
| 2018 | 20 | 16:15 | 21 | 10:07 | 23 | 01:54 | 21 | 22:23 |
| 2019 | 20 | 21:58 | 21 | 15:54 | 23 | 07:50 | 22 | 04:19 |
| 2020 | 20 | 03:50 | 20 | 21:44 | 22 | 13:31 | 21 | 10:02 |
| 2021 | 20 | 09:37 | 21 | 03:32 | 22 | 19:21 | 21 | 15:59 |
| 2022 | 20 | 15:33 | 21 | 09:14 | 23 | 01:04 | 21 | 21:48 |
| 2023 | 20 | 21:25 | 21 | 14:58 | 23 | 06:50 | 22 | 03:28 |
| 2024 | 20 | 03:07 | 20 | 20:51 | 22 | 12:44 | 21 | 09:20 |
| 2025 | 20 | 09:02 | 21 | 02:42 | 22 | 18:20 | 21 | 15:03 |
| 2026 | 20 | 14:46 | 21 | 08:25 | 23 | 00:06 | 21 | 20:50 |
| 2027 | 20 | 20:25 | 21 | 14:11 | 23 | 06:02 | 22 | 02:43 |
| 2028 | 20 | 02:17 | 20 | 20:02 | 22 | 11:45 | 21 | 08:20 |
| 2029 | 20 | 08:01 | 21 | 01:48 | 22 | 17:37 | 21 | 14:14 |
Oświetlenie Ziemi w momencie równonocy wiosennej (i przesileń). Equinox Spring - Earth Illumination (należy wcisnąć przycisk 'Equinox Spring')
Długość dnia i nocy w dniu równonocy wiosennej
Pierwszy dzień wiosny
O ile pierwszy dzień wiosny kalendarzowej ustalony jest umownie na 21 marca, o tyle wiosna astronomiczna rozpoczyna się, w chwili gdy słońce przekroczy równik. To zjawisko ma miejsce zazwyczaj 20 lub 21 marca (stąd też data pierwszego dnia wiosny kalendarzowej). Daty i godziny początku wiosny astronomicznej podaje tabelka na niniejszej stronie.Astronomiczna wiosna kończy się letnim przesileniem (najdłuższym dniem roku) 20/21 czerwca. Ostatni dzień wiosny kalendarzowej to 21 czerwca lub 22 czerwca - rozpoczyna się kalendarzowe lato.
Tradycje, obrzędy, zwyczaje
Jako że pierwszy dzień wiosny związany jest z końcem zimy i przebudzaniem się przyrody do życia, miał on przez wieki ogromny wpływ na ludzi. Jeszcze z czasów pogańskich pochodzi święto wiosny o nazwie "Jare" - bogate w obrzędy powitania wiosny. Niektóre z tych obrzędów, np. topienie Marzanny znane i praktykowane są do dzisiaj. Także malowanie jajek, czy śmigus-dyngus utożsamiane dzisiaj z Wielkanocą związane są z obrzędami Słowian. Jajko było symbolem życia, a oblewanie wodą symbolizowało pozimowe oczyszczenie i w pewnym sensie dawało sygnał "skończyła się zima, już można szaleć".
Z najnowszych zwyczajów związanych z przywitaniem pierwszego dnia wiosny należy wymienić urywanie się uczniów i studentów z zajęć, czyli wagary, które z reguły w ten jeden dzień w roku są tolerowane przez nauczycieli i opiekunów.
Ciekawostka - dlaczego podczas równonocy dzień jest dłuższy od nocy?
Termin "równonoc" pochodzi oczywiście od efektu zrównania długości dnia i nocy. Wypada ona dwa razy w roku - w pierwszym dniu wiosny astronomicznej (równonoc wiosenna) i ostatnim dniu lata (równonoc jesienna).
Wbrew nazwie, w czasie równonocy długość dnia i nocy, mierzona od wschodu do zachodu słońca (dzień) i od zachodu do wschodu (noc), nie jest równa. Dzień jest dłuższy od nocy o około 14 minut (patrz np.: Długość dnia 20 marca) Wynika to z faktu, że za wschód przyjmuje się moment, w którym górna krawędź Słońca pojawia się nad horyzontem, za zachód zaś moment gdy Słońce całkowicie zniknie za horyzontem.
Gdyby długość dnia mierzyć na podstawie przekraczania horyzontu przez środek tarczy słonecznej, a nie przez jej krawędź, termin "równonoc" byłby bliższy prawdy. W rzeczywistości na czas między wschodem a zachodem Słońca ma wpływ także załamanie promieni słonecznych w atmosferze, dlatego użyliśmy sformułowania: "bliższy prawdy", a nie: "prawdziwy".
Zobacz, w jakim dniu tygodnia wypada Pierwszy Dzień Wiosny w latach 2021-2031
| Rok | Dzień |
|---|---|
| 2021 | Niedziela |
| 2022 | Poniedziałek |
| 2023 | Wtorek |
| 2024 | Czwartek |
| 2025 | Piątek |
| 2026 | Sobota |
| 2027 | Niedziela |
| 2028 | Wtorek |
| 2029 | Środa |
| 2030 | Czwartek |
| 2031 | Piątek |
- Jare (etniczne słowiańskie)
- Światowy Dzień Poezji (ONZ)
- Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową (ONZ)
- Dzień Wierzby
- Tydzień Solidarności z Ludami Zmagającymi się z Rasizmem i Dyskryminacją Rasową (ONZ)